Yüksek dava maliyetleri vatandaşın adalete erişimini zorlaştırıyor mu?

HAKSAV Derneği Başkanı Hakim Mustafa Polat, yargılama süreçlerinde artan dava masraflarına dikkat çekerek, yüksek maliyetlerin vatandaşların hak arama özgürlüğünü fiilen sınırlandırdığını belirtti. Polat, adaletin yalnızca doğru karar verilmesiyle değil, vatandaşların ekonomik engellerle karşılaşmadan mahkemeye başvurabilmesiyle de sağlanabileceğini vurguladı.

Yazılı bir değerlendirme yapan Mustafa Polat, günümüzde bir davayı açmanın ve sonuçlanıncaya kadar takip etmenin birçok kişi açısından önemli bir mali yük oluşturduğunu ifade etti. İdare mahkemeleri, asliye hukuk mahkemeleri, aile mahkemeleri, iş mahkemeleri ve ticaret mahkemelerinde dava açan vatandaşların; yargılama harçları, bilirkişi ve keşif ücretleri, tebligat giderleri ile davanın kaybedilmesi halinde karşı taraf lehine hükmedilen vekâlet ücretleri nedeniyle ciddi bir ekonomik risk üstlendiğini söyledi.

"Dava maliyetleri 60 bin lirayı aşabiliyor"

Polat, özellikle keşif ve bilirkişi incelemesi gerektiren duruşmalı davalarda toplam maliyetlerin dava türüne göre 60 bin TL'nin üzerine çıkabildiğini, bazı uyuşmazlıklarda ise bu rakamların çok daha yüksek seviyelere ulaştığını ifade etti.

Bu maliyetlerin, haklı olduğuna inanan vatandaşların dahi dava açmadan önce iki kez düşünmesine neden olduğunu belirten Polat, "Vatandaşlar, 'Davayı kaybedersem büyük bir mali yükün altına girerim' endişesiyle yargı yoluna başvurmaktan çekinebiliyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Hak arama özgürlüğü ekonomik olarak da erişilebilir olmalı"

Hak arama özgürlüğünün Anayasa ile güvence altına alınan temel haklardan biri olduğuna dikkat çeken Polat, bu hakkın etkin şekilde kullanılabilmesi için mahkemeye erişimin sadece hukuki değil, ekonomik açıdan da mümkün olması gerektiğini vurguladı.

Adaletin, yalnızca mahkemelerin doğru karar vermesiyle sınırlı olmadığını belirten Polat, vatandaşların makul mali yükler altında yargıya başvurabilmesinin de hukuk devleti ilkesinin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.

"Yargılama giderleri yeniden değerlendirilmeli"

Mustafa Polat, yargılama harçları ile bilirkişi ve keşif giderlerinin makul seviyelerde tutulmasının önem taşıdığını belirterek, davayı kaybeden taraf üzerinde oluşan mali yükün de yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Bu önerilerin amacının haksız veya dayanaksız davaları teşvik etmek olmadığını vurgulayan Polat, esas hedefin haklı olduğuna inanan vatandaşların yüksek dava masrafları nedeniyle adliyeye başvurmaktan vazgeçmesini önlemek olduğunu kaydetti.

"Adalet herkes için ulaşılabilir olmalı"

Açıklamasının sonunda hukuk devleti ilkesine vurgu yapan HAKSAV Başkanı Hakim Mustafa Polat, adaletin sadece teorik olarak var olmasının yeterli olmadığını belirterek, "Hukuk devletinin gereği, adaletin yalnızca var olması değil, herkes için ulaşılabilir olmasıdır." ifadelerini kullandı.